YÖK'ten haftanın projeleri: Yerli glikoz sensörü ve meme kanseri tespiti

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), sağlık teknolojilerinden kimyaya, yapay zeka uygulamalarından deniz ekosisteminin korunmasına ve sürdürülebilir tarıma uzanan pek çok alanda üniversitelerin hafta boyunca öne çıkan çalışmalarını kamuoyuna duyurdu. YÖK'ün açıklamasında, Hitit Üniversitesi'nde 9 yıl boyunca sürdürülen araştırmalar sonucunda ortaya çıkan yerli glikoz sensörünün, ithal kan şekeri ölçüm sensörlerine alternatif oluşturacağı bildirildi.

Türk Patent ve Marka Kurumunca tescil edilen bu buluş, Şanlıurfa'nın ev sahipliği yaptığı TEKNOFEST Güneydoğu çerçevesinde gerçekleştirilen ISIF'26 Uluslararası Buluş Yarışması'nda altın madalya kazandı. Paladyum gibi soy metal niteliğine sahip malzemelerden, enzim kullanmaksızın özel bir nano desenleme tekniğiyle üretilen sensör malzemesi; neme ve oksitlenmeye dayanıklı yapısı, uzun raf ömrü ve kullanım kolaylığı sunan özellikleriyle dikkat çekiyor.

Laboratuvar koşullarında çalışabilirliği ortaya konulan ve teknoloji hazırlık düzeyi 4. aşamada olan sensörün, yeni proje ve desteklerin katkısıyla bireysel kullanıma elverişli yerli ve milli bir prototip glikometre haline getirilmesi amaçlanıyor. Kimyasal tehditlerin tespiti için yerli kağıt dedektör çalışması Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

(KSÜ), TÜBİTAK

Marmara Araştırma Merkezi (MAM), Gebze Teknik Üniversitesi ve Marmara Üniversitesinin ortaklığıyla, kimyasal harp maddelerini belirlemede kullanılacak yerli kağıt dedektörün geliştirilmesine yönelik çalışmalara başlandı. TÜBİTAK 1007 Programı çerçevesinde Savunma ve Güvenlik Teknolojileri Araştırma Destek Grubu (SAVTAG), "Kimyasal Harp Maddesi Nokta Tespit/Teşhisinde Kullanılan Kağıt Dedektörlerin Yerli ve Milli İmkanlarla Geliştirilmesi" adlı projeyi desteklenmeye uygun buldu.

Projeyle, tehlikeli kimyasallara temas ettiğinde renk değişimi göstererek hızlı tespiti kolaylaştıracak taşınabilir nitelikte bir malzemenin geliştirilmesi hedefleniyor. Yanlış pozitif sonuçları azaltmak, farklı kimyasal maddeleri birbirinden ayırabilmek ve dedektörlerin nem, sıcaklık ve çevre koşulları karşısında dayanıklılığını sağlamak da çalışmanın hedefleri arasında bulunuyor.

Savunma sektörünün yanı sıra polis, itfaiye ve sivil savunma gibi ilk müdahaleyi gerçekleştiren birimlerin kullanımına sunulması amaçlanan çalışmanın, kimyasal tehlikeleri erken aşamada belirlemeye ve müdahale sırasında karşılaşılan riskleri düşürmeye katkıda bulunması öngörülüyor. Meme kanseri tespitine yapay zeka desteği Boğaziçi Üniversitesi Veri Bilimi ve Yapay Zeka Enstitüsü, meme kanserini yapay zekayla belirleme sürecinde radyologlara destek sunmayı amaçlayan bir proje üzerinde çalışıyor.

Görüntülerden yararlanılarak meme kanserinin saptanmasına odaklanan bu çalışmanın, tanı aşamalarını kolaylaştırması hedefleniyor. Öte yandan, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesinin üretim çiftliğinde büyütülen ıstakozlar, 2026 yılı Çanakkale Boğazı salım çalışması çerçevesinde denizle buluşturuldu.

Üniversitenin akademik ve idari personelinin katıldığı, Bilim-1 teknesiyle resif alanlarına gidilerek yapılan bu faaliyet, her yıl düzenli biçimde devam ettiriliyor. Bu faaliyetle, deniz ekosistemini korumak ve gelecek kuşaklara daha zengin bir deniz yaşamı aktarmak amaçlanıyor. Yem kalitesini yükseltmek için silajlık soya denemesi Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi (NÖHÜ) Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezinin Niğde şartlarında gerçekleştirdiği ikinci ürün silajlık soya denemesi sonucunda, dekar başına ortalama 2 bin 485 kilogram hasıl verimine ulaşıldı.

Mısır silajının protein içeriğine destek sağlayarak daha dengeli bir yem oluşturmayı hedefleyen çalışma doğrultusunda, 19 Haziran tarihinde dört ayrı soya çeşidinin ekimi yapıldı. Soya silajı ile mısır silajının birlikte değerlendirilmesi sayesinde, hayvanların beslenmesinde protein dengesinin desteklenmesi ve dışarıdan sağlanan yüksek maliyetli protein yemlerine olan gereksinimin düşürülmesi amaçlanıyor.

NÖHÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Uslu, bu yeni nesil tarımsal üretim alanları konusunda çiftçilere Çiftçi Eğitim Koordinatörlüğü üzerinden eğitim sunulması ve söz konusu uygulamaların bölge genelinde yaygınlaştırılması amacıyla çalışmaların başlatıldığını ifade etti.

Bitlis Eren Üniversitesinde bilimsel yayın sayısı yükseldi Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ), bu yılın ilk dokuz aylık döneminde Scopus kapsamında yayımladığı 396 çalışmayla, önceki yılın tümünde ulaştığı 291 yayınlık toplamı geride bıraktı. Geçen yılki toplam yayın miktarının yüzde 136,1'ine erişen üniversite, yayın sayısındaki artışın en yüksek olduğu üniversiteler sıralamasında 208 üniversite içinde 4. olurken, devlet üniversiteleri arasında 1. sıraya yerleşti.